İller: en yüksek, en düşük
“Suç oranı” en yüksek il hangisi?
Türkiye'de il bazında resmi bir “suç oranı” yayımlanmıyor; en yakın resmi gösterge olan TÜİK ceza infaz istatistiğinde 2020'de 100 bin kişiye en çok cezaevine giren hükümlü kaydı Aydın'da görüldü (509,9; suçun işlendiği ile göre). Onu Edirne (507,4) ve Antalya (503,9) izliyor; Türkiye değeri 309,0. Bu sayı işlenen suçu değil, kesinleşip infaza giren mahkûmiyetleri sayar ve bir ilin ne kadar güvenli olduğunu göstermez. Bütün iller: 81 il sıralaması.
Hükümlü kaydı en düşük il hangisi, bu “en güvenli il” demek mi?
TÜİK verisine göre 2020'de 100 bin kişiye en az cezaevine giren hükümlü kaydı Adıyaman'da görüldü (145,5; suçun işlendiği ile göre); onu Muş (158,3) ve Şırnak (158,8) izliyor. Bu bir güvenlik sıralaması değildir: sayı işlenen suçu değil, kesinleşip infaza giren mahkûmiyetleri gösterir; az kayıt, ilde az suç işlendiği anlamına gelmez.
Dolaşan “TÜİK suç oranı” listesi doğru mu?
Aydın için yüz binde 970, Adıyaman için 156 veren liste TÜİK'in yayımladığı bir oran ya da sıralama değildir; TÜİK 11 Eylül 2024'te haberlerde geçen verilerin kendisine ait olmadığını açıkladı. Listedeki 20 değerin 19'u, TÜİK'in 2020 ikamet ili tablosundaki hükümlü sayılarından iki farklı paydayla yeniden hesaplanabiliyor; Çorum'un 871 değeri bu hesaplarla çıkmıyor. Hesap ve kaynaklar: “TÜİK suç oranı” listesi: sayılar nereden geliyor?
Trafik kazasında en çok ölüm hangi ilde?
TÜİK verisine göre 2025'te nüfusa oranla trafik kazasında en çok ölüm Afyonkarahisar'da oldu: 100 bin kişiye 16,6 (125 kişi); Türkiye 7,0. Sayıca en çok kişi Ankara'da (290), ardından İstanbul'da (289) ve Konya'da (275) öldü. Ölü sayısına kaza yerinde ve kazadan sonraki 30 gün içinde ölenler dahildir; kaza sayıları kusur ya da ceza göstermez ve transit trafiği yoğun illerde ikamet nüfusuna bölmek oranı yükseltir.
Soruşturma dosyası sayısı ne anlatır?
Soruşturma dosyası, Cumhuriyet başsavcılıklarına yıl içinde gelen dosyadır ve suç işlendiğini göstermez; Adalet Bakanlığı verisine göre 2021'de 100 bin kişiye düşen dosya en çok Muğla'da (8.141; 83.130 dosya), Türkiye değeri 5.459. Dosyaların bir bölümü kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla biter; il, olayın geçtiği yer değil savcılığın bulunduğu ildir ve turizm illerinde ikamet nüfusuna bölmek oranı yükseltir.
Veri neyi ölçer?
Bu veriler neyi ölçer, bir ilin güvenliğini gösterir mi?
Sitedeki sayılar üç resmi kaynaktan gelir: cezaevine giren hükümlü kaydı (TÜİK, 2007-2020), savcılığa gelen soruşturma dosyası ve mahkemelere açılan dava (Adalet Bakanlığı, 2009-2021) ve karayolu trafik kazası (TÜİK, 2012-2025). Hiçbiri işlenen suç sayısını ya da bir ilin ne kadar güvenli olduğunu ölçmez: hükümlü kaydı kesinleşmiş mahkûmiyeti, dosya ve dava yargının iş yükünü, kaza sayısı kayda geçen kazayı gösterir. Her katmanın ayrıntısı: yöntem ve sınırlar.
Hükümlü sayısı suç sayısı mıdır?
Hayır: TÜİK'in ceza infaz istatistiği yıl içinde cezaevine hükümlü olarak giriş kayıtlarını sayar; 2020'de Türkiye'de 258.401 giriş kaydı vardı. Kayıt kişi değildir, aynı kişi yılda birden çok girebilir; birden fazla suçta en ağır cezalı suç esas alınır. Adli para cezası, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması cezaevine girişe dönüşmedikçe bu sayıda görünmez; suç tarihi ile giriş yılı arasında yıllar olabilir.
Oran nasıl hesaplanır?
Her gösterge 100 bin kişi başına orandır: sayı, ilin aynı yılki nüfusuna (TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi) bölünür ve 100.000 ile çarpılır; örneğin 2020'de Aydın'da 5.706 hükümlü kaydı ve 1.119.084 nüfusla oran 100 bin kişiye 509,9 olur. Sıra, aynı yıl ve gösterge için 81 il arasında bu orana göre verilir (1 = en yüksek oran); tam eşit oranlar aynı sırayı alır. Nüfusu az illerde küçük sayılar oranı yıldan yıla çok oynatabilir.
Faili meçhul dosya ne demek, cinayet sayısı mı?
Faili meçhul dosya cinayet sayısı değildir: Adalet Bakanlığı verisine göre 2021'de Türkiye'de faili bulunamadığı için daimi aramaya alınan 877.631 soruşturma dosyası vardı ve bu sayı yalnız öldürme suçlarını değil, failin bulunamadığı her soruşturmayı kapsar. 100 bin kişiye oran Türkiye'de 1.036, en yüksek Kilis'te (1.845). İl, savcılığın bulunduğu ildir; tabloda suç türü ayrımı yoktur.
Neden 2020 ve 2021'den sonraki il verisi yok?
TÜİK il düzeyindeki ceza infaz tablolarını en son 2 Kasım 2021'de, 2020 verisiyle yayımladı (Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri 2020, sayı 37202); 2022'den beri bu istatistiği Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü yayımlıyor ve bültenlerinde il kırılımı yok. Adalet İstatistikleri yıllıklarında il tabloları 2021 verisine kadar var; sonraki baskılarda yalnız 12 bölge (İBBS 1) düzeyi bulunuyor. Trafik kazası verisi ise 2025'e kadar il düzeyinde yayımlanıyor. Güncel ulusal sayılar: ceza infaz kurumu istatistikleri bülten arşivi.
Site ve kullanım
Bu site Adalet Bakanlığı'nın “Suç Atlası” çalışması mı?
Hayır: Türkiye Suç Atlası, Adalet Bakanlığı'nın 2022'de hazırladığını duyurduğu “Suç Atlası” çalışması değildir; TÜİK ve Adalet Bakanlığı'nın yayımlanmış il tablolarını 100 bin kişiye oranlayan bağımsız bir derlemedir. Kurumlarla bir bağı yoktur ve oranları kurumlar değil bu site hesaplar. Bakanlığın duyurusu: Anadolu Ajansı, 22 Nisan 2022.
Veriyi nasıl indiririm, kaynak nasıl gösterilir?
Üç katmanın bütün yılları veri sayfasından CSV ve JSON olarak indirilebilir; sütunlar plaka, il, yıl, gösterge, sayı, nüfus ve 100 bin kişiye orandır. Derleme, hesaplanan oranlar ve kod CC BY 4.0 lisanslıdır; kaynak sayılar TÜİK'in ve Adalet Bakanlığı'nın kullanım koşullarına tabidir. Atıfta hazırlayanları, site adını ve asıl kaynak kurumu birlikte gösterin; önerilen atıf metni veri sayfasındadır.
Siteyi kim hazırladı?
Türkiye Suç Atlası'nı Av. Deniz Turgut ve Av. Ramazan Oğuzhan Kaya hazırladı; site bağımsızdır ve hiçbir kurumla bağı yoktur. Sayfalarda karar metni ya da kişi bilgisi yer almaz, yalnız resmi toplu sayılar kullanılır; içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.